[P279]

KOLOREKTAL DIŞI KARACİĞER METASTAZLARININ RETROSPEKTİF ANALİZİ: EGE ÜNİVERSİTESİ DENEYİMİ

Giriş: Karaciğer portal sistemin merkezinde yer alan organ olması nedeniyle, en sık kolorektal kanserlerin metastaz yaptığı alan olarak bilinmektedir. Gelişen tedavi yöntemleri nedeniyle kolorektal kanserin karaciğer metastazı bugün için hastalığın inkürabilite kriteri olmaktan çıkmıştır. Ancak, pek çok kolorektal dışı kanserde de karaciğer metastazı sık görülür ve bunlarda prognoz kolorektal kanserin metastazında olduğu kadar iyi değildir. Materyal Metod: Ege Üniversitesi Genel Cerrahi kliniğinde 2003-2008 yılları arasında karaciğer metastazı nedeniyle başvuran kolorektal dışı kanserleri retrospektif olarak değerlendirilmiştir. Amaç, karaciğer metastazı yapmış kolorektal kanserlerin primer tümör alanlarının saptanması ve hastalara ait genel demografik özelliklerin ortaya konmasıdır. Bulgular ve Sonuç: Analize 2003-2008 yılları arasında kolorektal dışı kanserden karaciğer metastazı olan toplam 74 hasta dahil edildi. Hastaların yaş ortalaması 56.4 olup, kadın-erkek dağılımı eşitti (%48 vs %52). Karaciğer metastazlarında en sık rastlanan histopatoloji adenokanser olup oranı %59 (n=44) idi. Kolorektal dışı kanserin karaciğer metastazında en sık primer tümörün yine gastrointestinal sistem kaynaklı olduğu ve bunda da baş sırayı pankreas kanserinin (%29, n=22) çektiği saptandı. Pankreas kanserini sıklık sırasına göre mide ve safra kesesi kanserleri izlemekteydi. Gastrointestinal sistem dışı kanserlerin karaciğer metastazları analiz edilen grup içinde %1-2 gibi oldukça küçük bir oranı temsil etmekteydi. Hastalara uygulanan cerrahi girişimler kimi kez küratif amaçlı ( %29, n=22) hepatik rezeksiyon olsa da ağırlıklı olarak uygulanan girişimin tanısal biyopsi olduğu görüldü (%71, n=71). Tartışma: Portal dolaşım yoluyla intaabdominal vasküler yatağın önemli bir uğrak organı olan karaciğerin kolorektal dışı metastazları da en sık gastrointestinal sistem tümörlerinden kaynaklanmakta olup, adenokanser histolojisi primer histolojik tiptir. Kolorektal kanser metastazlarından farklı olarak genellikle inkürabl evrede yakalanan kolorektal dışı karaciğer metastazlarına küratif cerrahi yaklaşım oldukça sınırlıdır. Gelecekte yeni tanısal yöntemlerle erken dönemde metastazın saptanıp, elektif vakalarda rezeke edilmesi kolorektal dışı metastatik tümörlerde de sürviye olumlu katkıda bulunabilir.